კატა არ არის პატარა ძაღლი

სწორი პასუხი: ბ. გლუკურონიდული კონიუგაცია შეზღუდული აქვთ (UGT1A6-ის დეფიციტი)

კატისებრებში UGT1A6 გენი არაფუნქციურია, ამიტომ გლუკურონიდაციის უნარი ძალიან შეზღუდულია. წამლები, რომლებიც ჩვეულებრივ ამ გზით გამოიყოფა (პარაცეტამოლი, სალიცილატები, ზოგი NSAID), გროვდება ან ტოქსიკურ მეტაბოლიტებად გარდაიქმნება. აირჩიეთ კატისთვის რეგისტრირებული პრეპარატები, დაიცავით კატის დოზა და ინტერვალი და დოზას ძაღლის ან ადამიანის დოზიდან ნუ გადაიყვანთ.

სწორი პასუხი: გ. მეთჰემოგლობინემია და ჰაინცის სხეულაკებით ჰემოლიზი; N-აცეტილცისტეინი

კატაში პარაცეტამოლით მოწამვლისას წინა პლანზეა სისხლის წითელი უჯრედების ოქსიდაციური დაზიანება: მეთჰემოგლობინემია (მოყავისფრო ლორწოვანი, ციანოზი, ტაქიპნოე), ჰაინცის სხეულაკებიანი ანემია, სახისა და თათების შეშუპება. ღვიძლის დაზიანება ძაღლთან შედარებით ნაკლებად გამოხატულია. ანტიდოტია N-აცეტილცისტეინი, რომელიც გლუტათიონის მარაგს აღადგენს; საჭიროა ჟანგბადი და დამხმარე მკურნალობა, ზოგ პროტოკოლში ასკორბინის მჟავაც ემატება. ერთი აბიც შეიძლება სასიკვდილო იყოს.

სწორი პასუხი: დ. კანკალისა და კრუნჩხვის კონტროლი (მაგ. მეთოკარბამოლი, ბენზოდიაზეპინები), სტაბილიზაციის შემდეგ თბილი წყლითა და რბილი სარეცხი საშუალებით დაბანა, ტემპერატურის კონტროლი

პერმეთრინი ნერვულ უჯრედებში ნატრიუმის არხებს ხანგრძლივად ღიად ტოვებს, კატა კი მას ცუდად ამუშავებს. ნიშნებია კანკალი, კუნთების თრთოლვა, ჰიპერესთეზია, კრუნჩხვა და ჰიპერთერმია. მკურნალობა დამხმარეა: კანკალის (ხშირად მეთოკარბამოლით) და კრუნჩხვის კონტროლი, სტაბილიზაციის შემდეგ თბილი წყლითა და ჭურჭლის სარეცხი საშუალებით დეკონტამინაცია, ტემპერატურის კორექცია. აღწერილია ინტრავენური ლიპიდური ემულსიის სარგებელიც. ატროპინი ანტიდოტი არ არის. დროული მკურნალობით პროგნოზი, როგორც წესი, კარგია.

სწორი პასუხი: ა. კლოპიდოგრელი

FAT CAT კვლევაში (Hogan et al., 2015) არტერიული თრომბოემბოლიის შემდეგ გადარჩენილ კატებს კლოპიდოგრელზე რეციდივი უფრო გვიან უვითარდებოდათ, ვიდრე ასპირინზე. ACVIM-ის კონსენსუსი კატების კარდიომიოპათიაზე კლოპიდოგრელს მომატებული რისკის კატებს ურჩევს, მაგალითად მარცხენა წინაგულის მნიშვნელოვანი გადიდებისას; მაღალი რისკის კატებში შეიძლება სხვა პრეპარატიც დაემატოს. NSAID-ებს აქ ადგილი არ აქვთ.

სწორი პასუხი: ბ. სტაბილიზაციით: ჰიპერკალიემიის მკურნალობა (კალციუმის გლუკონატი გულის დასაცავად, ინსულინი დექსტროზასთან ერთად), ინტრავენური სითხეები, შემდეგ დახშობის მოხსნა სედაციით

მძიმე ჰიპერკალიემია ბრადიკარდიით სიცოცხლისთვის საშიშია. კალციუმის გლუკონატი მიოკარდს რამდენიმე წუთში იცავს, მაგრამ კალიუმს არ ამცირებს; ინსულინი დექსტროზასთან ერთად კალიუმს უჯრედებში გადაიყვანს. დაიწყეთ ინტრავენური სითხეები: დაბალანსებული იზოტონური კრისტალოიდი მიზანშეწონილია, მიუხედავად მასში არსებული მცირე რაოდენობის კალიუმისა. სანამ კათეტერიზაციისთვის ემზადებით, შეიძლება დეკომპრესიული ცისტოცენტეზი გამოიყენოთ. კათეტერიზაცია სედაციით ან ანესთეზიით ჩაატარეთ, როცა კატა უფრო სტაბილურია. აკონტროლეთ კალიუმი, გლუკოზა და ეკგ.

სწორი პასუხი: ა. ადრეული ენტერალური კვება, ჩვეულებრივ საკვები ზონდით, სითხეებისა და ელექტროლიტების კორექციით

ჰეპატური ლიპიდოზი ვითარდება, როცა კატა, ხშირად ჭარბწონიანი, ჭამას წყვეტს და ცხიმს იმაზე სწრაფად იყენებს, ვიდრე ღვიძლი ასწრებს მის გადამუშავებას. გამოჯანმრთელება საკმარის კალორიებზეა დამოკიდებული: ხშირად იყენებენ ეზოფაგოსტომიურ ზონდს, კვების მოცულობას რამდენიმე დღის განმავლობაში თანდათან ზრდიან, კალიუმს, ფოსფატსა და თიამინს კი აკონტროლებენ და ავსებენ, რადგან რეფიდინგ სინდრომის რისკია. მადის დაკარგვის მიზეზიც უნდა იმკურნალოთ. მხოლოდ მადის სტიმულატორები იშვიათად იძლევა საკმარის კალორიებს.

სწორი პასუხი: გ. ჰიპერთირეოზი გორგლოვან ფილტრაციას ზრდის და შეიძლება თირკმლის ქრონიკულ დაავადებას ნიღბავდეს, რომელიც ეუთირეოზის მიღწევის შემდეგ გამოვლინდება

ფარისებრი ჯირკვლის ჰორმონი გულის წუთმოცულობასა და გორგლოვან ფილტრაციას ზრდის, კუნთების მასის კლება კი კრეატინინს კიდევ უფრო ამცირებს, ამიტომ ჰიპერთირეოზის მქონე კატაში თირკმლის ქრონიკული დაავადება შეიძლება დაფარული იყოს. ეუთირეოზის მიღწევის შემდეგ ფილტრაცია მცირდება და შეიძლება აზოტემია გამოჩნდეს. რადიოიოდამდე ან ოპერაციამდე შექცევადი მედიკამენტური მკურნალობის (მაგ. მეთიმაზოლი) ცდა გაჩვენებთ, როგორ უმკლავდება თირკმელი. რამდენიმე კვირაში გადაამოწმეთ კრეატინინი, SDMA, შარდის ხვედრითი წონა და T4. მოერიდეთ იატროგენულ ჰიპოთირეოზს, რომელიც აზოტემიას ამძიმებს.

სწორი პასუხი: ბ. შარდის ცილა/კრეატინინის თანაფარდობა (UPC) და სისტოლური არტერიული წნევა

IRIS კატის თირკმლის ქრონიკულ დაავადებას ქვესტადიებად პროტეინურიისა და არტერიული წნევის მიხედვით ყოფს. კატაში UPC 0.2-ზე ნაკლები არაპროტეინურიულია, 0.2–0.4 მოსაზღვრე, 0.4-ზე მეტი პროტეინურიული. სისტოლური წნევა 140 მმ ვწყ. სვ.-ზე დაბალი ნორმოტენზიაა, 140–159 პრეჰიპერტენზია, 160–179 ჰიპერტენზია, 180 და მეტი მძიმე ჰიპერტენზია, რაც თვალს, ტვინს, გულსა და თირკმელს საფრთხეს უქმნის. ორივე ქვესტადია მკურნალობასა და პროგნოზს განსაზღვრავს, ამიტომ ორივე გაზომეთ ყველა კატაში, რომელსაც თირკმლის ქრონიკული დაავადება აქვს.

სწორი პასუხი: დ. მინიმალური, ნაზი ფიქსაცია, გასინჯვა გადასაყვანი ყუთის ქვედა ნაწილში ან პირსახოცის ქვეშ და ვიზიტამდე მედიკამენტის, მაგ. გაბაპენტინის, განხილვა

გაიდლაინი კისრის ტყავზე მოკიდებასა და ძალისმიერ ფიქსაციას არ გვირჩევს: ისინი შიშს და დაზიანების რისკს ზრდის და შემდეგ ვიზიტს ართულებს. გამოიყენეთ წყნარი, ცალკე სივრცე, კატა დატოვეთ გადასაყვანი ყუთის ქვედა ნაწილში ან პირსახოცის ქვეშ, იმოძრავეთ ნელა და გამოიყენეთ ყველაზე მსუბუქი ფიქსაცია, რომელიც საკმარისია. კატას, რომლის შიშიც ცნობილია, ვიზიტამდე სახლში მიცემული მედიკამენტი, მაგალითად გაბაპენტინი, სტრესს უმცირებს. საჭიროების შემთხვევაში პროცედურა შეწყვიტეთ და ვიზიტი გადადეთ.

სწორი პასუხი: გ. შრატის ფრუქტოზამინი და გლუკოზურია შარდში, რომელიც სახლში, მშვიდ გარემოშია აღებული

სტრესმა კატას სისხლში გლუკოზა შეიძლება თირკმლის ზღურბლს ზემოთაც აუწიოს და ზოგჯერ გარდამავალი გლუკოზურიაც გამოიწვიოს. ფრუქტოზამინი წინა დაახლოებით 1–3 კვირის საშუალო გლუკოზას ასახავს და მწვავე სტრესი მას არ ზრდის. დიაბეტზე მიუთითებს მუდმივი ჰიპერგლიკემია გლუკოზურიით, მომატებული ფრუქტოზამინი და შესაბამისი ნიშნები (პოლიურია, პოლიდიფსია, წონის კლება). სახლში, კლინიკის სტრესის გარეშე აღებული შარდის ნიმუშიც სასარგებლოა.