ხახვი, ნიორი, პრასი (Allium)

ხახვის ფხვნილი, ნივრის ფხვნილი

ვეტერინარი სპეციალისტებისთვის განკუთვნილი პროფესიული ცნობარი. კლინიკურ შეფასებას არ ცვლის.

თუ ცხოველმა ნივთიერება გადაყლაპა ან მასთან სხვა სახის კონტაქტი ჰქონდა, დაუყოვნებლივ დაუკავშირდით ვეტერინარს.

სახეობა და ტოქსიკური დოზა

სახეობა	რისკი	ტოქსიკური დოზა
ძაღლი	ტოქსიკური	სისხლის კლინიკურად მნიშვნელოვანი ცვლილებები 15-30 გ/კგ ხახვიდან. მოწამვლა სტაბილურად ვითარდება, როცა ერთჯერადად სხეულის მასის 0,5%-ზე მეტი ხახვი მიიღება; განმეორებით მცირე რაოდენობაც იწვევს. სამეცნიერო სტატია სამეცნიერო ჟურნალში გამოქვეყნებული კვლევა ან მიმოხილვა. მისი შედეგები შესწავლილ ცხოველებსა და პირობებს ეხება. Cope RB. Allium species poisoning in dogs and cats. Veterinary Medicine, Aug 2005:562-566 (ASPCA toxicology brief) 2005 ↗
კატა	განსაკუთრებით მგრძნობიარე	სისხლის კლინიკურად მნიშვნელოვანი ცვლილებები 5 გ/კგ ხახვიდან. კატის ჰემოგლობინი ოქსიდაციური დაზიანებისადმი დაახლოებით 2-3-ჯერ უფრო მგრძნობიარეა. სამეცნიერო სტატია სამეცნიერო ჟურნალში გამოქვეყნებული კვლევა ან მიმოხილვა. მისი შედეგები შესწავლილ ცხოველებსა და პირობებს ეხება. Cope RB. Allium species poisoning in dogs and cats. Veterinary Medicine, Aug 2005:562-566 (ASPCA toxicology brief) 2005 ↗

ტოქსიკური საწყისი

გოგირდორგანული ნაერთები (დისულფიდები და თიოსულფატები, განსაკუთრებით n-პროპილ დისულფიდი) იწვევს ოქსიდაციურ ჰემოლიზს ჰაინცის სხეულაკებით, ექსცენტროციტებითა და მეთჰემოგლობინემიით. მოხარშვა, გაშრობა ან გაფუჭება მათ უსაფრთხოს არ ხდის; ფხვნილები და დანამატებიც ტოქსიკურია.

დაწყება

ჰაინცის სხეულაკები ერთ დღეში; ნიშნები ჩვეულებრივ რამდენიმედღიანი დაყოვნებით, ანემიის ყველაზე დაბალ წერტილში. დიდი რაოდენობის შემდეგ ერთ დღეში.

კლინიკური ნიშნები

დეპრესია, სისუსტე, ფერმკრთალი ან იქტერული ლორწოვანი გარსები, ტაქიპნოე, ტაქიკარდია, ჰემოგლობინურია, ღებინება, დიარეა, მუცლის ტკივილი, პირიდან ხახვის სუნი.

სამიზნე ორგანოები

ერითროციტები (ჰაინცის სხეულაკებიანი ჰემოლიზური ანემია); თირკმლის მეორადი პიგმენტური დაზიანება.

მკურნალობის პრინციპი (ვეტერინარისთვის)

ანტიდოტი არ არსებობს. ნიშნების გარეშე ცხოველში 1-2 საათის განმავლობაში ღებინების გამოწვევა, შემდეგ აქტივირებული ნახშირი. ინტრავენური კრისტალოიდები ჰემოგლობინურიის, ჰიპოტენზიის ან დიდი დანაკარგისას; მძიმე ანემიისას ტრანსფუზია და ჟანგბადი. ერითროციტებს რამდენიმე დღე აკვირდებიან. ანტიოქსიდანტებმა კატებში მცირე დაცვა აჩვენა.

წყაროებში აღწერილი პრინციპების მოკლე შეჯამებაა და არა პროტოკოლი: დოზებსა და გეგმას მკურნალი ვეტერინარი წყვეტს.

შენიშვნები

იაპონური ჯიშის ძაღლები, რომელთა ერითროციტებშიც მემკვიდრეობით მაღალია გლუტათიონი და კალიუმი, უფრო მგრძნობიარენი არიან.

წყაროები

სამეცნიერო სტატია. Cope RB. Allium species poisoning in dogs and cats. Veterinary Medicine, Aug 2005:562-566 (ASPCA toxicology brief) 2005www.aspcapro.org
სამეცნიერო სტატია. Cortinovis C, Caloni F. Household food items toxic to dogs and cats. Frontiers in Veterinary Science 3:26 2016pmc.ncbi.nlm.nih.gov
სამეცნიერო სტატია. Nagy AL, et al. Emerging plant intoxications in domestic animals: a European perspective. Toxins 15(7):442 2023pmc.ncbi.nlm.nih.gov
საცნობარო წიგნი. ASPCA Animal Poison Control Center. People foods to avoid feeding your pets. aspca.orgwww.aspca.org

ყველა ტოქსიკური ნივთიერება →ტოქსიკური მედიკამენტები →

პროფესიული ცნობარი ვეტერინარი სპეციალისტებისთვის. არ არის რეკლამა და არ ცვლის ინსტრუქციას.

მხოლოდ ვეტერინარი სპეციალისტებისთვის. არ ცვლის კლინიკურ შეფასებას და პრეპარატის ინსტრუქციას; დოზა გადაამოწმეთ ოფიციალურ ინსტრუქციაში (SPC). ვეტმენი არ აგებს პასუხს ამ ინფორმაციის გამოყენებით მიყენებულ ზიანზე.

სასაქონლო ნიშნები ეკუთვნის მათ მფლობელებს; ვეტმენი არ არის დაკავშირებული მწარმოებლებთან და მათგან ანაზღაურებას არ იღებს.

ბაზა დაცულია საავტორო და მომიჯნავე უფლებების კანონის VII თავით; ავტომატური ან მასობრივი კოპირება აკრძალულია.

ცნობარი ეტაპობრივად ივსება. თუ პრეპარატი აკლია, გვაცნობეთ. · შეცდომა ან დამატების თხოვნა · განახლდა: 22 ოქტ 2026

ეს ყველაფერი ვეტმენში დანიშნულების წერისას ჩანს

დოზა პაციენტის წონის მიხედვით, საქართველოში რეგისტრაცია და კონტროლის სტატუსი, პირდაპირ დანიშნულებაში.

რეგისტრაცია დემო ვერსია ↗