ქლორჰექსიდინი (Chlorhexidine)

ზუსტი 10 მგ/მლ შემადგენლობა, სრული მიმდინარე ესპანური SPC, მოქმედი EU/EEA ავტორიზაცია 384 ESP, გაყიდვაში არსებული 70 მლ შეფუთვა და ზუსტი ქართული რეგისტრაცია გადამოწმებადია. ზუსტი პროდუქტის დამოუკიდებელი კლინიკური შედეგები ძაღლსა და კატაში არ არსებობს, თუმცა სამართლებრივი სტატუსი და ფორმულაციის საზღვრები გამჭვირვალეა.

ქლორჰექსიდინს ძაღლში ადგილობრივი ანტისეპტიკის სახით ძლიერი მხარდაჭერა აქვს, მათ შორის გაიდლაინითა და კლინიკური კვლევის მონაცემებით, ხოლო ზუსტ პროდუქტს მცირე დაზიანებებისთვის თანმიმდევრული ეტიკეტი აქვს. ძაღლის პირდაპირი მონაცემების უმეტესობა 2–4%-იან შამპუნს/სპრეის ან წინასაოპერაციო პროტოკოლს ეხება და არა ამ გაუზავებელ 1%-იან ტამპონით წასასმელ ხსნარს; ეს მონაცემები პიოდერმიის იდენტურ ეფექტურობას ვერ ადგენს და პუნქციის ადგილისა თუ ღრმა ჭრილობის ეტიკეტურ აკრძალვას ვერ გადაწერს.

კანის მინიმალური შეწოვა და მოსალოდნელი დაბალი ორალური ტოქსიკურობა მცირე უბანზე ხელსაყრელ პროფილს ამყარებს. უსაფრთხოებას ზღუდავს უცნობი სიხშირის დერმატიტი, ფოტომგრძნობელობა და ჰიპერმგრძნობელობა, თვალის/ყურის/ლორწოვანისა და ღრმა ჭრილობის მკაფიო გამორიცხვა, ანიონურ სარეცხთან შეუთავსებლობა და კონცენტრაცია/ექსპოზიციაზე დამოკიდებული ქსოვილოვანი ტოქსიკურობა.

70 მლ მზა ხსნარს განზავება ან სპეციალური აღჭურვილობა არ სჭირდება: გაწმინდეთ, გააშრეთ და დასველებული ბამბის ტამპონით დღეში ერთხელ წაუსვით. პრაქტიკულობას ამცირებს ფიქსირებული მოცულობის/კურსის არქონა და უფრო ხშირ გამოყენებამდე ვეტერინარული გადაწყვეტილების, გაშრობისა და გადაფასების საჭიროება.

ზუსტი 10 მგ/მლ შემადგენლობა, სრული მიმდინარე ესპანური SPC, მოქმედი EU/EEA ავტორიზაცია 384 ESP, გაყიდვაში არსებული 70 მლ შეფუთვა და ზუსტი ქართული რეგისტრაცია გადამოწმებადია. ზუსტი პროდუქტის დამოუკიდებელი კლინიკური შედეგები ძაღლსა და კატაში არ არსებობს, თუმცა სამართლებრივი სტატუსი და ფორმულაციის საზღვრები გამჭვირვალეა.

ზუსტი, ყველა სამიზნე სახეობის ეტიკეტი შერჩეულ მცირე კანის დაზიანებებს კატაშიც მოიცავს და ქლორჰექსიდინის ანტისეპტიკური მოქმედება დასაბუთებადია, მაგრამ პირდაპირი კატის ან ზუსტი პროდუქტის შედეგების კვლევა ვერ მოიძებნა. ძაღლის შამპუნის, წინასაოპერაციო და ინ-ვიტრო მტკიცებულება კატაში შედარებით სარგებელს ან ღრმა ჭრილობის ეფექტურობას ვერ ადგენს.

კანის მინიმალური შეწოვა და მოსალოდნელი დაბალი ორალური ტოქსიკურობა დამაიმედებელია, მაგრამ კატაში პირდაპირი კლინიკური შედეგები არ არსებობს, ხოლო ბეწვის მოვლისას ალოკვა, თვალში/ყურში გადატანა და განმეორებითი ფიქსაცია ექსპოზიციის რისკს ზრდის. უცნობი სიხშირის დერმატიტი, ფოტომგრძნობელობა და ჰიპერმგრძნობელობა, ასევე თვალის/ყურის/ლორწოვანის მკაფიო გამორიცხვა უფრო ვიწრო უსაფრთხოების მარაგს მოითხოვს.

ბამბის ტამპონით წასმა აეროზოლზე ჩუმი და კონტროლირებადია, მაგრამ ბევრი კატა დაზიანების განმეორებით შეხებას მაინც ეწინააღმდეგება და უბანს აქტიურად ილოკავს. ყოველდღიური გამოყენება პრაქტიკულია მხოლოდ მაშინ, როცა სრულ გაშრობამდე თვალში/ყურში გადატანა და ალოკვა თავიდან აიცილება; უფრო ხშირ გამოყენებას ვეტერინარის გადაწყვეტილება სჭირდება.

ზუსტ 30 გ ადამიანის კრემს აქვს გამჭვირვალე შემადგენლობა, მოქმედი ქართული და ევროკავშირის ადამიანის ავტორიზაციები და მიმდინარე ოფიციალური ეტიკეტები; ძაღლის ქლორჰექსიდინის კლინიკური სახელმძღვანელო და კვლევები სამეცნიერო ხიდს ქმნის. ვეტერინარული ავტორიზაცია ან ზუსტი პროდუქტის ძაღლის დოსიე არ აქვს და მარილის, კონცენტრაციის, მატარებლისა და კლინიკური ფარგლების გადატანა მნიშვნელოვანია.

ძაღლის ქლორჰექსიდინის მონაცემი ადგილობრივ ანტისეპტიკას ამყარებს, მათ შორის 0.5%-იანი ჯანმრთელი კანისა და 0.05%-იანი ჭრილობის ლავაჟის მტკიცებულებით, ხოლო ადამიანის დექსპანთენოლის მონაცემი შეხორცების საფუძველს ქმნის. ზუსტი ბეპანთენ პლუსი, დიჰიდროქლორიდის კრემი ან ფიქსირებული კომბინაცია ძაღლის კვლევაში არ შეუმოწმებიათ; ფორმულაციით შეუსაბამო მტკიცებულება ეფექტიანობას 4/10-ზე ზღუდავს.

ზუსტი ადამიანის რისკები და დამხმარე ნივთიერებები გამჭვირვალეა და ექვს ჯანმრთელ ძაღლში 0.5%-იანი ქლორჰექსიდინის გლუკონატის 14-დღიანმა გამოყენებამ გაზომილი ბარიერი არ დაარღვია. ღია/დაზიანებული კანი, დიჰიდროქლორიდის კრემი, ალოკვა, ლანოლინის/კონტაქტური ალერგია და განმეორებითი ამტანობა შეუმოწმებელია; ქლორჰექსიდინი რქოვანასთვის საშიშია.

მზა 30 გ დასატოვებელი კრემი მარტივად თავსდება მცირე გასუფთავებულ დაზიანებაზე და შეიძლება დაიფაროს; მომზადება ან მგ/კგ გამოთვლა არ სჭირდება. ალოკვის სანდო პრევენცია, ლოკალიზაციის შეზღუდვები, სახვევის კონტროლი და ვეტერინარული რაოდენობის/სიხშირის არქონა მნიშვნელოვან, თუმცა მართვად დატვირთვას ქმნის.

ზუსტ 30 გ ადამიანის კრემს აქვს გამჭვირვალე შემადგენლობა და მოქმედი ქართული და ევროკავშირის ადამიანის ავტორიზაცია, ხოლო კატისთვის სხვა ქლორჰექსიდინის ჩამოსაბანი შამპუნია ავტორიზებული. ზუსტი პროდუქტის კატის დოსიე არ არსებობს; მარილი, კონცენტრაცია, მატარებელი, ჩამოსაბანი/დასატოვებელი გამოყენება და დაავადების ფარგლები არსებითად განსხვავდება.

ზუსტი პროდუქტის კატის შედეგების კვლევა ვერ მოიძებნა. ჩამოსაბანი ქლორჰექსიდინის/მიკონაზოლის შამპუნის ეტიკეტი და სხვა 10%-იანი დექსპანთენოლის/დეკამეტოქსინის მალამოს მცირე შერეული სახეობების კვლევა მხოლოდ არაპირდაპირ კლასობრივ საფუძველს იძლევა და ამ დასატოვებელი კრემის სარგებელს ვერ ადგენს.

კატის ჩამოსაბანი ქლორჰექსიდინის ეტიკეტი გარეგანი გამოყენების, თვალის, ალოკვისა და იშვიათი ადგილობრივი რეაქციის სიფრთხილეს აღწერს, მაგრამ ზუსტი დასატოვებელი კრემის ამტანობა, დაზიანებულ კანზე ექსპოზიცია და მოვლისას ალოკვით მიღება უცნობია. რქოვანას დაზიანება და მძიმე ჰიპერმგრძნობელობა მკაცრი შეზღუდვებია, ხოლო ლანოლინმა/ცეტილის/სტეარილის სპირტმა კონტაქტური დერმატიტი შეიძლება გამოიწვიოს.

მცირე დაზიანებაზე წასმა მარტივია, მაგრამ ალოკვისადმი მიდრეკილ კატას ხშირად სჭირდება საყელო ან უსაფრთხო არამომჭერი სახვევი, განმეორებითი დამუშავება და კანის ხშირი კონტროლი. თვალის/ყურის/ლორწოვანის შეზღუდვა და დადასტურებული კატის რაოდენობის/სიხშირის არქონა მოხერხებულობას არსებითად ამცირებს.

ზუსტ 200 მლ ძაღლ/კატის პროდუქტს აქვს მიმდინარე ქართული ავტორიზაცია და გამეორებადი მწარმოებლის ინსტრუქცია, თუმცა ინსტრუქციაში რეგისტრაციის ველი ცარიელია და ზუსტი პროდუქტის საჯარო რეგულატორული შეფასება არ არსებობს. ევროკავშირში, დიდ ბრიტანეთსა და აშშ-ში ზუსტი ავტორიზაცია არ აქვს; რეგულირებული ქლორჰექსიდინის შამპუნები მხოლოდ ფორმულაციის კონტროლია.

ძაღლის დამოუკიდებელი კვლევები და ISCAID-ისა და WAVD-ის რეკომენდაციები 2-4% ქლორჰექსიდინის შამპუნს ზედაპირული ბაქტერიული და შერჩეული Malassezia დაავადებისთვის ამყარებს. ციტოდერმის ზუსტი კვლევა ვერ მოიძებნა, კონტაქტის დრო განსხვავდება და მტკიცებულება ღრმა პიოდერმიის, დერმატოფიტის, ატოპია/რწყილის ან თითებსშუა ფურუნკულოზის სრულ სიგანეს ვერ ადასტურებს.

ჩამოსაბან ქლორჰექსიდინს დაბალი სისტემური ექსპოზიცია და ძირითადად ადგილობრივი ეტიკეტური რეაქციები აქვს, მაგრამ ზუსტი რაოდენობრივი სამიზნე-ცხოველის, რეპროდუქციული და განმეორებითი კურსის უსაფრთხოება არ არსებობს. თვალის, ლორწოვანის, ყური/დაფის აპკის, გადაყლაპვის, კონტაქტური ალერგიისა და დაზიანებული ქსოვილის ექსპოზიცია აქტიურ კონტროლს მოითხოვს.

0.5-1 მლ/კგ დიაპაზონი, 5-7-წუთიანი კონტაქტი და განსაზღვრული 3-4-კვირიანი კურსი მკაფიოა, ხოლო 200 მლ ბევრ ძაღლში პრაქტიკულია. მთლიანი სხეულის დასველება, მასაჟი, ჩამობანა/გაშრობა ყოველ 3-7 დღეში, ბეწვის ცვალებადი მოთხოვნა და სხვა ადგილობრივ პროდუქტებთან კოორდინაცია მაინც მნიშვნელოვან სამუშაოს ქმნის.

ზუსტ 200 მლ ძაღლ/კატის პროდუქტს აქვს მიმდინარე ქართული ავტორიზაცია და გამეორებადი მწარმოებლის ინსტრუქცია, თუმცა ინსტრუქციაში რეგისტრაციის ველი ცარიელია და ზუსტი პროდუქტის საჯარო რეგულატორული შეფასება არ არსებობს. ევროკავშირში, დიდ ბრიტანეთსა და აშშ-ში ზუსტი ავტორიზაცია არ აქვს; რეგულირებული ქლორჰექსიდინის შამპუნები მხოლოდ ფორმულაციის კონტროლია.

ზუსტი კატის ავტორიზაცია და სხვა ქლორჰექსიდინის კომბინაციის ახალი კვლევა შეზღუდულ დამაჯერებლობას იძლევა, მაგრამ კონსენსუსით კატის ადგილობრივი ქლორჰექსიდინის მტკიცებულება ძირითადად დაუდასტურებელია. ძაღლის კვლევა კატის ფართო ეტიკეტს, ღრმა დაავადებას, დერმატოფიტოზს ან ალერგიის პრეტენზიას ვერ ადასტურებს.

დაბალი სისტემური ექსპოზიცია ხელსაყრელია, მაგრამ კატის ზუსტი უსაფრთხოების შედეგები არ არსებობს და ბეწვის ალოკვა/გადაყლაპვა, თვალში ან ყურში მოხვედრა უფრო მნიშვნელოვანია. ნერწყვდენა, ცრემლდენა, გაღიზიანება, კომპონენტის ალერგია და შეკავების სტრესი უნდა აიცილოთ და სწრაფად ჩამობანოთ.

რეჟიმი მკაფიოა, მაგრამ განმეორებითი მთლიანი სხეულის დასველება, შეკავება, 5-7 წუთი ალოკვის პრევენცია, სრული ჩამობანა და გაშრობა კატაში ხშირად რთულია. თანამშრომლობა, კეთილდღეობა და შემთხვევითი გადაყლაპვა დაცვას ზღუდავს; ლოკალური ბამბის დისკი დიაგნოსტიკურ ან გარემოს სამუშაოს არ აუქმებს.

ზუსტი პროდუქტი საქართველოში რეგისტრირებულია (000643, 2029 წლამდე) AVZ-ის მოქმედი ინსტრუქციით; საერთაშორისო ავტორიზაცია ან დამოუკიდებელი კვლევა არ აქვს, ტაურინსა და ქარვის მჟავას კი თვალის მკურნალობაში მტკიცებულება არ გააჩნია.

განზავებული ქლორჰექსიდინი (0.015%) გარკვეულ ანტისეპტიკურ წმენდას იძლევა, თუმცა არცერთი კვლევა არ აჩვენებს, რომ პროდუქტი კონიუნქტივიტს მკურნალობს, ნამდვილ ბაქტერიულ კონიუნქტივიტს კი თვალის ანტიბიოტიკი სჭირდება.

ქლორჰექსიდინის კონცენტრაცია დაბალია და ეტიკეტი შესვენებებით მაქსიმალურ კურსებს ადგენს; ქლორჰექსიდინმა შეიძლება დაზიანებული რქოვანა გააღიზიანოს, ამიტომ ჯერ წყლული უნდა გამოირიცხოს.

მკაფიო დოზითა და კურსის განრიგით მარტივი წვეთები მფლობელისთვის ადვილად გამოსაყენებელია.

ზუსტი პროდუქტი საქართველოში რეგისტრირებულია (000643, 2029 წლამდე) AVZ-ის მოქმედი ინსტრუქციით; საერთაშორისო ავტორიზაცია ან დამოუკიდებელი კვლევა არ აქვს, ტაურინსა და ქარვის მჟავას კი თვალის მკურნალობაში მტკიცებულება არ გააჩნია.

განზავებული ქლორჰექსიდინი გარკვეულ ანტისეპტიკურ წმენდას იძლევა, თუმცა არცერთი კვლევა არ აჩვენებს, რომ პროდუქტი კატის კონიუნქტივიტს მკურნალობს, რომელიც ძირითადად ვირუსული ან ქლამიდიურია და სპეციფიკურ მკურნალობას საჭიროებს.

ქლორჰექსიდინის კონცენტრაცია დაბალია და ეტიკეტი შესვენებებით მაქსიმალურ კურსებს ადგენს; ქლორჰექსიდინმა შეიძლება დაზიანებული რქოვანა გააღიზიანოს, ამიტომ ჯერ წყლული უნდა გამოირიცხოს.

მკაფიო კურსის განრიგით მარტივი ერთეული წვეთები მფლობელისთვის ადვილად გამოსაყენებელია.

საქართველოში რეგისტრირებულია (000982, 2030 წლამდე) მწარმოებლის მოქმედი ინსტრუქციით; ქლორჰექსიდინი კარგად შესწავლილი ანტისეპტიკია, თუმცა ამ შამპუნს განხილულ მტკიცებულებაში დოკუმენტირებული EU, UK ან US ავტორიზაცია და პროდუქტზე სპეციფიკური კვლევა არ აქვს.

ISCAID-ის გაიდლაინი ქლორჰექსიდინის შამპუნს ზედაპირული პიოდერმიის ერთადერთ ან დამხმარე თერაპიად მხარს უჭერს; ეს ფორმულაცია შემოწმებული არ არის, დერმატოფიტოზისას კი მხოლოდ ქლორჰექსიდინი რეკომენდებული არ არის.

ქლორჰექსიდინის შამპუნი კანზე ზოგადად კარგად აიტანება, თუმცა 5% ჩვეულებრივ 2-4%-ზე ძლიერია, შეიძლება გააღიზიანოს, თვალთან კონტაქტისას რქოვანას აზიანებს, შუა ყურამდე მოხვედრისას კი ოტოტოქსიკურია.

1 მლ/კგ ყოველ 3-5 დღეში 3-4 კვირის განმავლობაში, 5-10 წუთიანი კონტაქტით, სტანდარტული ანტისეპტიკური დაბანაა, თუმცა შრომატევადია და 250 მლ-იანი ფლაკონი დიდ ძაღლს რამდენიმე დაბანისთვის ჰყოფნის.

საქართველოში ძაღლისა და კატისთვის რეგისტრირებულია (000982, 2030 წლამდე) მწარმოებლის მოქმედი ინსტრუქციით; ქლორჰექსიდინი კარგად შესწავლილი ანტისეპტიკია, თუმცა ამ შამპუნს განხილულ მტკიცებულებაში დოკუმენტირებული EU, UK ან US ავტორიზაცია და პროდუქტზე სპეციფიკური კვლევა არ აქვს.

ქლორჰექსიდინი ეფექტური ადგილობრივი ანტისეპტიკია, თუმცა კატაში შამპუნით მკურნალობის მტკიცებულება ძაღლზე სუსტია, ეს ფორმულაცია შემოწმებული არ არის, დერმატოფიტოზისას კი მხოლოდ ქლორჰექსიდინი რეკომენდებული არ არის.

კანზე ზოგადად აიტანება, თუმცა 5% ჩვეულებრივ 2-4%-ზე ძლიერია, კატამ ლოკვისას შეიძლება ნარჩენი გადაყლაპოს, თვალთან ან შუა ყურთან კონტაქტმა კი შეიძლება რქოვანას დაზიანება ან ოტოტოქსიკურობა გამოიწვიოს.

კატის დაბანა ყოველ 3-5 დღეში 3-4 კვირის განმავლობაში, 5-10 წუთიანი კონტაქტით, სტრესულია და ხშირად შეუსრულებელი.